“อีสานไม่ได้เป็นเพียงฟันเฟืองของเศรษฐกิจไทย แต่กำลังก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในแรงขับเคลื่อนสำคัญของประเทศ”

เปิดนิยามอีสานยุคใหม่จาก ธนพล ภู่พันธุ์ศรี กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) บนเวที CEO TALK | The Rise of ISAN Economy: คนพร้อม ทุนพร้อม ถึงเวลาของอีสาน ไม่ได้เป็นเพียงคำกล่าวต้อนรับ หากแต่เป็นการชวนผู้ฟังมองเห็นบทบาทใหม่ของภาคอีสาน ในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจโลกกำลังเปลี่ยนผ่าน และ “ความคิดสร้างสรรค์” กำลังกลายเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์สำคัญของการเติบโต

เวทีเสวนาหลักเทศกาลอีสานสร้างสรรค์ 2569 ครั้งนี้ โดยผู้แทนจากสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) และสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (TCEB) มาร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองต่ออนาคตของอีสาน ผ่านประเด็นเศรษฐกิจ การลงทุน เมืองสร้างสรรค์ และโอกาสใหม่ของภูมิภาค โดยมี กิตติ สิงหาปัด ผู้ประกาศข่าวและพิธีกรรายการ “ตุ้มโฮม” รับหน้าที่ดำเนินรายการ

จาก “ปัญหา” สู่ “โอกาส”

กิตติ เปิดวงสนทนาด้วยการชวนทุกคนมองอีสานในอีกมุมหนึ่ง

“วันนี้เราไม่พูดเรื่องปัญหา”

ประโยคสั้น ๆ นี้ กลายเป็นจุดตั้งต้นของบทสนทนาทั้งเวที เพราะแทนที่จะย้อนกลับไปพูดถึงภาพจำเดิมของอีสาน ทั้งเรื่องความแห้งแล้ง ความเหลื่อมล้ำ หรือการย้ายถิ่นฐาน แต่กลับชวนมองว่าอีสานในวันนี้กำลังเปลี่ยนไปอย่างมาก

เมื่อโลกผันผวน…อีสานกลับกลายเป็นพื้นที่แห่งโอกาส

ปุญญวิชญ์ เศรษฐ์สมบูรณ์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชวนผู้ร่วมงานมองภาพใหญ่ของเศรษฐกิจโลก ตั้งแต่สงครามการค้า ความขัดแย้งระหว่างประเทศ ไปจนถึงต้นทุนพลังงานและค่าครองชีพที่เพิ่มสูงขึ้น

แม้วิกฤตเหล่านี้จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก แต่ในอีกด้านหนึ่ง กลับทำให้หลายประเทศเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับ Food Security หรือความมั่นคงทางอาหารมากยิ่งขึ้น

และนี่คือจุดแข็งของอีสาน

ภาคอีสานมีพื้นที่ถือครองทำการเกษตรมากที่สุดในไทย และเป็นแหล่งเพาะปลูกข้าวหอมมะลิหลักของประเทศ รวมถึงมันสำปะหลัง อ้อย และพืชเศรษฐกิจสำคัญอีกจำนวนมาก จึงมีศักยภาพในการเป็นฐานความมั่นคงทางอาหารของประเทศและภูมิภาค

แต่โอกาสของอีสานไม่ได้หยุดอยู่แค่ภาคเกษตร ข้อมูลจากธนาคารแห่งประเทศไทยยังสะท้อนว่า ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ภาคบริการของอีสานเติบโตเร็วกว่าภาพรวมเศรษฐกิจ โดยเฉพาะธุรกิจท่องเที่ยว ร้านอาหาร บริการสุขภาพ และอุตสาหกรรมไมซ์ (MICE) ขณะที่ผู้เยี่ยมเยือนจากนอกภูมิภาคก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องหลังสถานการณ์โควิด-19

จากฐานการผลิต สู่ฐานการลงทุนแห่งใหม่

มุมมองดังกล่าวสอดคล้องกับ วรรณนิกา พิภพไชยสิทธิ์ ผู้อำนวยการศูนย์เศรษฐกิจการลงทุนภาคที่ 3 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ที่ชี้ว่า การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกกำลังทำให้อีสานเป็นพื้นที่ที่นักลงทุนจับตามองมากขึ้น

นอกจากจะเป็นฐานการผลิตอาหารแล้ว อีสานยังมีศักยภาพด้านอุตสาหกรรม BCG (Bio-Circular-Green Economy) พลังงานหมุนเวียน สุขภาพ เวชศาสตร์ชะลอวัย (Longevity) ดิจิทัลและโครงสร้างพื้นฐานใหม่ที่กำลังเติบโต

“เราเรียกว่าเป็น BCG Capital”

วรรณนิกา อธิบายว่า การลงทุนในภาคอีสานปัจจุบันไม่ได้มาจากผู้ประกอบการในพื้นที่เพียงอย่างเดียว แต่เริ่มมีนักลงทุนจากต่างประเทศเข้ามาศึกษาและมองหาโอกาสใหม่ โดยเฉพาะในช่วงที่โลกกำลังปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานและมองหาฐานการผลิตแห่งใหม่

เมื่อถูกถามว่าอุตสาหกรรมใดได้รับความสนใจมากที่สุด เธอระบุว่า กลุ่มพลังงานทดแทนยังคงมาเป็นอันดับหนึ่ง รองลงมาคืออุตสาหกรรมอาหาร การแปรรูปอาหาร รวมถึงธุรกิจด้านการแพทย์ สุขภาพ และดิจิทัล

MICE ไม่ใช่แค่การจัดงาน แต่คือการสร้างเศรษฐกิจของเมือง

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญของเวที คือบทบาทของอุตสาหกรรมไมซ์ ที่ ศุภวรรณ ตีระรัตน์ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (TCEB) อธิบายว่า การพัฒนาเมืองในอนาคต ไม่สามารถวัดได้จากจำนวนนักท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว

ศุภวรรณชวนให้มองความแตกต่างระหว่าง Visitor Economy กับ Meeting Economy

Visitor Economy คือเศรษฐกิจที่เกิดจากผู้มาเยือนทั่วไป ซึ่งสร้างรายได้ผ่านโรงแรม ร้านอาหาร และการท่องเที่ยว แต่ Meeting Economy คือเศรษฐกิจที่เกิดจากการดึงนักธุรกิจ นักลงทุน นักวิจัย ผู้ประกอบการ และผู้เชี่ยวชาญจากทั่วโลกมาพบกัน จนนำไปสู่การลงทุน การจับคู่ธุรกิจ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และโอกาสใหม่ของเมือง

พร้อมยกตัวอย่างการพัฒนาของขอนแก่น จากเมืองราชการในอดีต สู่การเป็น MICE City ที่กำลังผลักดันตัวเองสู่การเป็นเมืองประชุมนานาชาติ ผ่านความร่วมมือของภาครัฐ มหาวิทยาลัย และภาคธุรกิจ

Adaptive Economy เมื่อข้อจำกัด กลายเป็นต้นทุนของการสร้างสรรค์

ช่วงท้ายของเวทีเสวนา พิชิต วีรังคบุตร รองผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (CEA) อธิบายแนวคิด Adaptive Economy ซึ่งเป็นหนึ่งในแกนสำคัญของเทศกาลอีสานสร้างสรรค์ปีนี้

เศรษฐกิจสร้างสรรค์ไม่ใช่สูตรสำเร็จที่สามารถคัดลอกจากประเทศอื่นได้ เพราะทุกพื้นที่ต่างมีบริบท ผู้คน และวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน

สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การลอกโมเดล แต่คือการใช้ “สินทรัพย์ของพื้นที่” มาตีความใหม่ (Reframe) และสร้างคุณค่าใหม่ (Value Creation)

“ของเดิมไม่ได้หายไป แต่เรากำลังสร้างเครื่องยนต์ใหม่”

CEA จึงเลือกใช้กรอบ Adaptive Economy สำหรับอีสาน เพราะเชื่อว่าข้อจำกัดเดิม ไม่ว่าจะเป็นสภาพภูมิประเทศ ทรัพยากร หรือเงื่อนไขทางเศรษฐกิจล้วนสามารถกลายเป็นจุดเริ่มต้นของนวัตกรรม ธุรกิจ และเมืองรูปแบบใหม่ได้หากรู้จักมองให้เป็นโอกาส

หัวใจสำคัญคือ การสร้าง Creative Ecosystem ระบบนิเวศที่เชื่อมโยงผู้คน นักสร้างสรรค์ ผู้ประกอบการ สถาบันการศึกษา ภาครัฐ และภาคเอกชนเข้าด้วยกัน เพื่อให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์สามารถเติบโตได้ด้วยตัวเองในระยะยาว

เมื่อ “คนพร้อม” และ “ทุนพร้อม” สิ่งที่ต้องสร้างต่อคือระบบนิเวศ

เวทีเสวนาครั้งนี้ ฉายมุมมองสำคัญต่อภูมิภาค อีสาน ที่ไม่ได้ขาดคนเก่ง ไม่ได้ขาดทรัพยากร และไม่ได้ขาดโอกาส

แต่วันนี้พร้อมสรรพด้วยศักยภาพที่มีอยู่ และเชื่อมโยงให้เกิดการทำงานร่วมกัน ทั้งข้อมูล เงินทุน ความรู้ การลงทุน การศึกษา ความคิดสร้างสรรค์ และความร่วมมือระหว่างทุกภาคส่วน เพื่อสร้างระบบนิเวศที่ทำให้ผู้คนและธุรกิจเติบโตไปพร้อมกัน

เวที CEO TALK | The Rise of ISAN Economy ไม่ได้พยายามตอบคำถามว่า “อีสานจะเติบโตหรือไม่” แต่ชวนทุกคนร่วมกันมองว่า การเติบโตของภูมิภาคแห่งนี้ จะเกิดขึ้นได้อย่างไร เมื่อคนพร้อม ทุนพร้อม และทุกภาคส่วนพร้อมเดินไปในทิศทางเดียวกัน

เพราะในท้ายที่สุด การเติบโตของอีสานอาจไม่ได้เริ่มต้นจากการสร้างสิ่งใหม่ทั้งหมด หากแต่อยู่ที่การมองเห็นคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ แล้วร่วมกันเปลี่ยนต้นทุนเดิมให้กลายเป็นโอกาสใหม่ของภูมิภาค และของประเทศไทยในอนาคต



_

เทศกาลอีสานสร้างสรรค์ 2569

11 – 19 กรกฎาคม 2569

ติดตามความเคลื่อนไหวและกิจกรรมที่สนใจได้ที่

Website: isancreativefestival.com

Line: @isancf

Facebook: isancreativefestival

Instagram: @isancreativefestival

#ISANCREATIVEFESTIVAL 

#เทศกาลอีสานสร้างสรรค์ 

#ISANCF2026

#NORTHEASTMODERN